Świat bez subskrypcji czyli programy alternatywne

Świat bez subskrypcji czyli programy alternatywne

czwartek, 2026-10-29142Adobe, Blender, Software, Na luzie, Grafika, Video

Dlaczego warto w ogóle szukać alternatyw? Z prostego powodu: są zazwyczaj szybsze, lżejsze i lepiej napisane. Bez zbędnego balastu, bez gigantycznego użycia pamięci i – co najważniejsze – bez wyciągania dłoni po comiesięczną subskrypcję.

Grafikę nagłówkową narysowało AI

Alternatywne oprogramowanie towarzyszy nam od zawsze. Niezależnie od tego, czy mówimy o tańszych zamiennikach, czy w pełni darmowych projektach open source, wybór od lat sprowadzał się do prostego dylematu: płacić za narzucone standardy branżowe albo szukać narzędzi, które robią to samo, czasem inaczej, ale równie dobrze. W historii rynku nie raz widzieliśmy, jak wielkie korporacje wykupywały obiecujące, szybsze aplikacje tylko po to, by wcielić je do swoich pakietów lub po prostu uśmiercić.

3D i Wideo: Prędkość i hollywoodzki standard

Blender 3D - projekt, który przeszedł niesamowitą drogę. Od lat udowadnia, że darmowy program open source może nie tylko dogonić, ale w wielu obszarach przegonić potężne, płatne kombajny do grafiki 3D. Dziś to pełnoprawne narzędzie dla profesjonalistów, oferujące genialny silnik renderujący, szybki workflow i ogromną społeczność.

DaVinci Resolve - absolutny król montażu i korekcji barwnej, który stał się standardem w Hollywood. Wersja darmowa oferuje możliwości, za które u konkurencji trzeba płacić krocie. A jeśli ktoś potrzebuje wersji Studio, płaci raz (z dożywotnią licencją i darmowymi aktualizacjami), zapominając o bezdusznych abonamentach.

Lumit - prawdziwa perełka i powiew świeżości. Niemal idealna kopia After Effects, która wyróżnia się miniaturowym rozmiarem (mniej niż 400 MB) i powalającą szybkością. Efekty nakładane na wideo działają w zasadzie bez opóźnień. Niedługo przyjrzę mu się bliżej.

Oak Video Editor Community - swego czasu szukałem małego programu do montażu i zainteresowałem się Olive Video Editorem. Zapowiadał się genialnie, ale został porzucony przez autora. Na szczęście społeczność przejęła kod i tworzy go od nowa w języku Rust jako Oak. Mimo fazy alfa, lekkość architektoniczna i tempo prac dają ogromną nadzieję na genialny, ultrawydajny edytor.

Foto i Grafika 2D: Od wywoływania RAW-ów po skład tekstu

Pakiet Affinity Studio - po przejęciu przez Canvę, pakiet Affinity stał się przełomową opcją na rynku. Oferuje świetne, dopracowane środowisko do pracy graficznej i składu, pozwalając w wielu codziennych zastosowaniach ostatecznie pożegnać pakiet Adobe. Ja w zadzie wracam tylko do InDesigna, w którym składam większe publikacje książkowe.

Do wywoływania RAW-ów do niedawna używałem taniego Luminara, który ma sporo fajnych narzędzi, których w Lightroomie nigdy nie będzie. Wiele z nich bazuje na AI i było dostępne na długo, zanim Adobe wprowadziło cokolwiek do Photoshopa. Jedyny minus to szybkość działania, która przy setce zdjęć potrafi zniechęcić. Za to do edycji portretów nie znam niczego lepszego w tej cenie.

RapidRAW - rynek cyfrowej ciemni przeżywa prawdziwy renesans. Zamiast ciężkiego Lightrooma czy komercyjnych kombajnów, jak grzyby po deszczu pojawiają się nowe, lekkie narzędzia open source rozwijane w błyskawicznym tempie, skupione na precyzyjnej i szybkiej obróbce plików RAW. RapidRAW zaczął spokojnie, ale moim zdaniem teraz jest w czołówce z możliwościami. Niedawno trafiłem też na CalibRAW, który jest bardzo podobny, chociaż ma nieco inne, równie ciekawe narzędzia.

Zoner Studio - ten czeski program akurat jest płatny, ale bardzo niewiele, bo rocznie wychodzi około 250zł. Może nie rozwija się tak szybko, ale ma już ugruntowaną pozycję, głównie w Czechach i poza naprawdę nielicznymi drobiazgami (np. brak Denoise AI) spokojnie zastępuje Lightrooma, od którego jest znacznie szybszy. Chwalę się, bo jestem jego ambasadorem na Polskę.

Alternatywny soft

Tę grafikę też narysowało AI

Biuro i Narzędzia Codzienne

LibreOffice - klasyk, który dla większości użytkowników z powodzeniem zastępuje Worda czy Excela. Prawda jest taka, że większość ludzi wykorzystuje zaledwie ułamek możliwości pakietu Microsoftu i płacenie za niego każdego roku mija się z celem, gdy pod ręką jest wydajny, darmowy pakiet biurowy. No chyba, że ktoś lubi i ma za dużo pieniędzy.

Nadchodzi rewolucja: Pakiet Crafting Apps

Na osobną uwagę zasługuje projekt, który wystartował na początku października – Crafting Apps. To pakiet programów pisany w Rust (z mocnym wsparciem AI), budowany przez ciągle rosnącą grupę programistów. Programy rozwijają się gigantycznie szybko i w zasadzie codziennie pojawia się nowa wersja, która przynosi wiele nowości.

Początkowo pracował nad tym jeden programista, obecnie jest ich kilkudziesięciu. I to nie jest to jakaś popierdułka, bo program nie tylko kopiuje funkcjonalności programów pakietu Adobe, ale też Office, a nawet CAD. Programy są co prawda w fazie alfa i żaden profesjonalista jeszcze na nich nie poszaleje, ale do cholery! One JUŻ są używalne! Czy Adobe po miesiącu pracy wypuściło chociaż jeden używalny program?

Aplikacje są co prawda w fazie alfa, ale już teraz zachwycają optymalizacją, błyskawicznym działaniem i dbałością o detale (odpowiednik InDesigna już teraz oferuje np. optyczny kerning, czego nie posiada Affinity). Przy obecnym tempie rozwoju i rozproszeniu kodu w sieci, tego projektu nie da się już zatrzymać. Dla freelancerów szukających lekkich, zoptymalizowanych narzędzi może to być przełom roku.

Znajomy mówi, że Adobe w końcu wyciągnie z kieszeni bandę prawników i ukręci projekt. A ja mówię, że to gówno prawda. Powinien to zrobić na samym początku, o ile miał ku temu podstawy (a wiemy, że nie miał). Teraz kod źródłowy jest już na tysiącach komputerów (nie tylko na GitHubie) i rozwija go wielu programistów. Tak czy inaczej, ten soft powstanie i zabierze gigantowi sporą grupę użytkowników. Moim zdaniem zostaną tylko ogromne studia projektowe, z wieloletnią historią. Nie dlatego, że Adobe jest lepsze, ale dlatego, że nie mogą sobie pozwolić na ryzyko nawet 99% zgodności, kiedy coś nagle zniknie i nikt tego nie zauważy. Ale cała reszta? Tylko frajer będzie dalej płacić za coś, co może mieć za darmo. Ale kto bogatemu zabroni?

Myślę, że kwestią czasu jest, żeby ludzie wzięli się poważnie za Windowsa, bez tego całego gówna, telemetrii itp. Co prawda od dawna istnieje ReactOS, ale już teraz jest to system przestarzały, więc pewnie pozostanie jako ciekawostka.

Alternatywny soft

Tę grafikę też narysowało AI

A jakie są Wasze ulubione alternatywy?

Świat niezależnego oprogramowania rozwija się szybciej niż kiedykolwiek. A ostatnio, dzięki AI, to już w ogóle kosmos. Jeszcze kilka miesięcy temu byłem sceptykiem, ale teraz, zwłaszcza widząc Crafting Apps, zmieniłem zdanie.

Podrzucajcie w komentarzach swoje ulubione darmowe programy! Z jakich niekomercyjnych narzędzi korzystacie na co dzień?